Gelijkwaardig kruispunt

Wat is een gelijkwaardig kruispunt?

Een gelijkwaardig kruispunt is een kruispunt waar niets de voorrang regelt: er staan geen voorrangsborden, er liggen geen haaientanden, er zijn geen werkende verkeerslichten en er staat geen verkeersregelaar. Geen van de wegen is er belangrijker dan de andere, en daarom heet het gelijkwaardig. Dat een weg breder, drukker of rechter lijkt, verleent geen voorrang.

Het is één van de drie manieren waarop de voorrang op een kruispunt geregeld kan zijn:

• Met verkeerslichten (of een verkeersregelaar). Groen mag rijden, rood moet stoppen, geel moet stoppen als dat nog kan. Zie verkeerslichten.
• Met borden en tekens op de weg. Dit noemen we een voorrangskruispunt: je volgt de borden en de haaientanden.
• Met niets. Staan er geen lichten, geen borden en geen tekens? Dan is het een gelijkwaardig kruispunt en gelden de standaard voorrangsregels.

Wat is het verschil tussen een gelijkwaardig en een ongelijkwaardig kruispunt? Op een gelijkwaardig kruispunt is niets geregeld. Op een ongelijkwaardig kruispunt regelen borden, haaientanden of verkeerslichten wel wie voorgaat. Daar volg je die tekens.

Komt er een onverharde weg op het kruispunt uit, zoals een zandpad, dan doet die niet gelijkwaardig mee. Wie daarvandaan komt, laat alle bestuurders op de verharde weg voorgaan, ook als ze van links komen. Meer bij onverharde weg.

De regels voor een gelijkwaardig kruispunt

"Rechts gaat voor" is de bekendste regel, maar op een gelijkwaardig kruispunt gelden er drie. Je loopt ze in deze volgorde af.

1. Verleen voorrang aan bestuurders van rechts.

   

2. Rechtdoorgaand verkeer op dezelfde weg gaat voor afslaand verkeer vanuit dezelfde weg. Sla jij af, laat dan het verkeer dat op dezelfde weg rechtdoor gaat eerst gaan. Een tegenligger kan dus óók op dezelfde weg rijden: sla jij linksaf en gaat je tegenligger rechtdoor, dan gaat de tegenligger eerst.

   

3. De korte bocht gaat voor de lange bocht. Slaan twee tegenliggers allebei af, dan gaat degene met de korte bocht (rechtsaf) voor degene met de lange bocht (linksaf).

   

Bij regel 1 tellen alle bestuurders mee: auto's, motoren, fietsers, bromfietsers en ruiters van rechts. Kijk daarbij vanuit de bestuurder, niet vanuit het plaatje: rechts is de rechterkant van de bestuurder. Een weg die breder of 'rechter' lijkt, heeft daardoor niet vanzelf voorrang.

Voetgangers zijn geen bestuurders: "rechts gaat voor" geldt niet voor hen. Of je een voetganger voor moet laten gaan, bekijk je apart, met de regels bij voetgangers.

Uitzondering voor trams en voorrangsvoertuigen

Een tram gaat op een gelijkwaardig kruispunt altijd voor, of hij nu van links of van rechts komt. Meer over de tram lees je bij de tram.

Ook een voorrangsvoertuig met blauw zwaailicht én sirene laat je voorgaan, uit welke richting het ook komt. Hoe je ruimte maakt, staat bij voorrangsvoertuigen.

Verschillende soorten gelijkwaardige kruisingen

Bij een gelijkwaardig kruispunt denken veel leerlingen aan een perfect "+"-kruispunt van twee rechte wegen. Maar een kruispunt is volgens de wet elke kruising of splitsing van wegen. Is er niets geregeld, dan is ook een splitsing gelijkwaardig:

• Kruispunt (+): twee wegen kruisen elkaar. Je kunt van drie kanten verkeer verwachten.
• T-splitsing: een zijweg komt uit op een weg die links en rechts doorloopt. Ook hier gaat wie van rechts komt voor, ook als dat de bestuurder uit de zijweg is. Uitgebreid bij de T-splitsing.
• Y-splitsing: twee wegen komen schuin bij elkaar, in de vorm van de letter Y. Doordat de wegen schuin lopen, zie je minder goed wie van rechts komt: kijk dus goed welke weg aan jouw rechterhand ligt.

Verkeersborden bij een gelijkwaardige kruising

Een apart bord voor een gelijkwaardig kruispunt bestaat niet. Geen enkel bord regelt hier de voorrang. Er kunnen wel andere borden staan:

• Bord J8 (gevaarlijk kruispunt): waarschuwt dat er een kruispunt aankomt. Het zegt niets over wie voorgaat. Meer bij waarschuwingsborden.
• Bord J38 (verkeersdrempel): in woonwijken ligt vóór een gelijkwaardig kruispunt soms een drempel. Ook dat bord regelt geen voorrang.
• Bord B2 (einde voorrangsweg): vanaf hier heb je geen voorrang meer op de zijwegen. Staat er bij het volgende kruispunt verder niets, dan is dat gelijkwaardig.

Wat als iedereen voorrang heeft?

Soms komen er van alle kanten tegelijk bestuurders aan, bijvoorbeeld vier auto's op een "+"-kruispunt. Dan heeft ieder iemand aan zijn rechterkant en moet dus iedereen voorrang verlenen. "Rechts gaat voor" geeft dan geen uitkomst, en het RVV 1990 heeft voor zo'n situatie geen extra regel.

In de praktijk los je het samen op. Maak oogcontact en spreek met een duidelijk handgebaar af wie eerst gaat. Rijd pas als je zeker weet dat de ander op jou wacht, en rijd dan rustig weg. Voorrang die je niet krijgt, neem je niet.

Op je CBR-examen krijg je deze situatie niet. In een examenvraag is er altijd één bestuurder die als eerste mag.

Heeft één van de bestuurders niemand van rechts, dan is er wél een uitkomst: die begint, en daarna volgen de anderen. Voorbeelden met drie of meer bestuurders vind je bij de voorrangsregels.

Uitrit of gelijkwaardig kruispunt?

Een zijweg die op een kruispunt lijkt, kan ook een uitrit zijn. Rijd je over een doorlopende stoep of fietspad de weg op, dan verlaat je meestal een uitrit. Dan geldt “rechts gaat voor” niet: je laat al het verkeer voorgaan, ook voetgangers en verkeer van links. Hoe je het verschil herkent, staat bij uitrit.