Rotondes

Regels op rotondes

Het blauwe rotondebord D1 zegt hoe je rijdt, niet wie voorgaat. Heb jij bij de toerit haaientanden of B6, dan laat je de bestuurders op de rotonde voorgaan. Zonder voorrangsborden en haaientanden gelden de gewone voorrangsregels: dan kan een bestuurder die van rechts de rotonde opkomt voorgaan. Kijk dus altijd naar de borden en het wegdek.

Op de rotonde rij je rond in de richting van de pijlen op bord D1: tegen de klok in. In de tabel zie je per moment wat er geldt.

Moment	Wat geldt er?
Je nadert	Bord J9 waarschuwt dat er een rotonde aankomt. Rem af en kies je strook.
Je rijdt de rotonde op	Haaientanden of B6 bij jouw toerit: wie al op de rotonde rijdt, gaat voor.
Je rijdt op de rotonde	Rechts houden hoeft niet. Rechts inhalen mag.
Je verlaat de rotonde binnen de bebouwde kom	Je slaat af. Fietsers op het fietspad rond de rotonde hebben meestal voorrang.
Je verlaat de rotonde buiten de bebouwde kom	Je slaat af. Fietsers hebben meestal haaientanden: jij gaat voor. Let toch op.

Of fietsers voorrang hebben, regelen haaientanden en borden bij de oversteek. Binnen of buiten de bebouwde kom zegt alleen wat je meestal ziet. Meer daarover lees je verderop.

Rechts inhalen en niet rechts houden

Vlak voor en op een rotonde wijken twee regels af van wat je gewend bent (RVV 1990, artikel 47 en 48):

• Je hoeft niet rechts te houden. Op een rotonde met meer rijstroken mag je dus ook op de linkerstrook blijven rijden.
• Je mag rechts inhalen. De rotonde is een van de vijf gevallen waarin dat mag. Alle vijf staan bij de inhaalregels.

Haal je rechts in, kijk dan goed naar bestuurders links van je. Wie vanaf de binnenste strook de rotonde verlaat, steekt jouw strook over. Hij wisselt van rijstrook en moet jou voor laten gaan, maar reken daar niet blind op.

Richting aangeven op een rotonde

Met je richtingaanwijzer laat je op tijd weten wat je van plan bent, zodat anderen daarop kunnen reageren.

Aangeven is verplicht als je van rijstrook wisselt, afslaat of een rotonde verlaat.

De rotonde verlaten

Een rotonde verlaten is afslaan. Die plicht om richting aan te geven staat in het RVV 1990 (artikel 17). Bij het verlaten van een rotonde geef je altijd rechts richting aan. Dat doe je zodra de afslag die je wilt nemen de eerstvolgende is die je tegenkomt.

Jouw afslag	Beeld	Rechts aangeven
Eerste afslag (rechtsaf)		Al vóór je de rotonde oprijdt
Tweede afslag (rechtdoor)		Na de eerste afslag
Derde afslag (linksaf, driekwart rond)		Na de tweede afslag. Links aangeven bij het oprijden mag, maar hoeft niet.
Helemaal rond (keren)		Na de afslag vóór de afslag waar je vandaan kwam

In de plaatjes betekent de blauwe lijn: geen richting aangeven. Vanaf de oranje stip geef je rechts richting aan.

Bij het oprijden

Over richting aangeven bij het oprijden lees je op internet verschillende adviezen. Het RVV noemt het oprijden van een rotonde niet apart. Voor het examen onthoud je dit: ga je verder dan de eerste afslag, dan rij je de rotonde op zonder richting aan te geven.

Neem je driekwart van de rotonde, dus de derde afslag, dan mag je van tevoren je linker richtingaanwijzer aanzetten. Dat kan je bedoeling duidelijk maken, maar is niet verplicht. Het vervangt het verplichte rechts aangeven bij het verlaten niet.

Van rijstrook wisselen op de rotonde

Wissel je op een rotonde met meer rijstroken van strook, dan geef je ook richting aan (artikel 55). Het verkeer op de strook waar je naartoe gaat, laat je voorgaan (artikel 54). Over een doorgetrokken streep mag je niet wisselen.

Voorrangsregels bij voetgangers en fietsers op rotondes

Verlaat je de rotonde, dan sla je af. Laat wie dezelfde rotonde blijft volgen eerst gaan: fietsers én voetgangers gaan dan rechtdoor op dezelfde weg. Kijk daarnaast naar borden en haaientanden.

Kijk voor wie de haaientanden bedoeld zijn. Heeft de fietser zelf haaientanden bij de kruising met jouw weg? Dan geeft de fietser daar voorrang. Haaientanden gelden niet voor voetgangers: zij kunnen op grond van rechtdoor op dezelfde weg of een zebrapad toch eerst mogen. Hoe je dat bepaalt, lees je bij voorrangsregels voor voetgangers.

Fietsers: binnen of buiten de bebouwde kom

Ligt er een vrijliggend fietspad rond de rotonde, dan kiest de wegbeheerder wie daar voorgaat. Meestal volgt hij de richtlijn van het CROW, het kennisinstituut voor wegontwerp:

Waar	Beeld	Wie gaat voor?
Binnen de bebouwde kom		Fietsers op de rotonde zijn meestal in de voorrang. Bij de oversteek van het fietspad liggen dan haaientanden voor jou, bij het oprijden en bij het verlaten.
Buiten de bebouwde kom		Fietsers zijn meestal uit de voorrang. Dan heeft de fietser de haaientanden, vaak met bord B6.

Dit is een richtlijn en geen wet. Sommige gemeenten en provincies doen het anders. Wat telt, zijn de haaientanden en borden op die plek. En ook als de fietser voorrang moet geven: houd er rekening mee dat hij toch doorrijdt.

Voorsorteren op een rotonde met meerdere rijstroken

Een rotonde zie je vaak al van ver aankomen: bord J9 waarschuwt ervoor. Gebruik die tijd om te kijken welke strook bij jouw afslag hoort.

Een rotonde is een uitzondering op de regel dat je altijd zoveel mogelijk rechts voorsorteert. Heeft de rotonde meerdere rijstroken, dan staat er meestal met pijlen op het wegdek aangegeven welke strook naar welke afslag leidt. Volg die pijlen.

Op de afgebeelde rotonde leidt de rechterrijstrook alleen naar rechts of rechtdoor. Wil je de laatste afslag nemen, kies dan de strook waarvan de pijlen die route aangeven. Op andere rotondes kan de indeling anders zijn. Leiden er twee rijstroken naar jouw afslag, dan mag je ze allebei gebruiken.

Zie je op het wegdek al vóór de rotonde een teken van een rotonde met meerdere pijlen, dan is dat een aanwijzing voor de indeling van de rotonde. Kijk ook naar de echte rijstroken en bewegwijzering. Sorteer dan op tijd voor, zodat je er op het juiste moment weer af kunt.

Op tijd op de goede rijstrook

Sta je op een rijstrook die alleen naar links gaat, maar wil je toch rechtdoor? Dan mag je niet zomaar opschuiven. Ligt er tussen de rijstroken een doorgetrokken streep, dan zit je vast: je had eerder moeten wisselen, toen de streep nog onderbroken was.

Bij een onderbroken streep mag je alleen wisselen als dat veilig kan: kijk in je spiegels, controleer de dode hoek, geef richting aan en laat het overige verkeer voorgaan. Let dus goed op waar de streep overgaat van onderbroken naar doorgetrokken.

Ook op de rotonde zelf geldt de streepregel. Rijd je op de binnenste strook en ligt er rechts van jou een doorgetrokken streep? Dan mag je daar niet afslaan om de rotonde te verlaten. Richting aangeven maakt dat niet goed. Rij een rondje verder, of volg de route van je strook. Op een turborotonde leidt je strook je soms naar een andere afslag. Neem die en zoek later een veilige route terug.

Andere soorten rotondes die je kan tegenkomen

De meeste rotondes hebben één rijstrook rond een rond middeneiland. Je komt ook deze soorten tegen:

• Meerstrooksrotonde: twee of meer rijstroken rond het middeneiland. Je kiest je strook met de pijlen op het wegdek, zoals hierboven beschreven.
• Turborotonde: de rijstroken zijn van elkaar gescheiden door verhoogde randen. Je kiest je strook vóór je de rotonde oprijdt. Op de rotonde zelf kun je niet meer wisselen, en elke strook brengt je naar vaste afslagen.
• Minirotonde: een kleine rotonde, vaak in een woonwijk. Het middeneiland is laag, zodat een bus of vrachtwagen eroverheen kan als hij de bocht niet haalt. Met een auto rij je er gewoon omheen.
• Rotonde met verkeerslichten: op sommige grote rotondes regelen verkeerslichten het verkeer. De lichten gaan dan voor borden en haaientanden. Lees meer bij verkeerslichten.

CBR-valkuilen voor rotondes

❌ Fout: denken dat rechts inhalen op een rotonde niet mag. ✅ Goed: op en vlak voor een rotonde mag het juist.

❌ Fout: voor driekwart rond de rechterstrook nemen omdat je rechts moet houden. ✅ Goed: de pijlen op het wegdek bepalen je strook.

❌ Fout: bij het verlaten geen richting aangeven. ✅ Goed: je slaat af, dus je geeft rechts richting aan.

❌ Fout: bord D1 lezen als voorrangsbord. ✅ Goed: voor de voorrang kijk je naar haaientanden en bord B6.