Onderdeel 5 van 7 van Wegmarkeringen
Verdrijvingsvlakken en zigzagstrepen
Wat is een verdrijvingsvlak? Je mag er niet overheen, niet op stilstaan en niet op parkeren. Lees de uitzonderingen, de boete en wat zigzagstrepen zijn.
Geschreven door Chris Prosman Gecontroleerd door Dirk van Zuijlen
Bijgewerkt Gecontroleerd op 4 min leestijd
Gratis proefexamen · geen account nodig
Een verdrijvingsvlak en een puntstuk gebruik je nooit: je rijdt er niet overheen, je staat er niet stil en je parkeert er niet. Een zigzagstreep is alleen een waarschuwing: rij langzamer en let goed op.
Wat is een verdrijvingsvlak?
Een verdrijvingsvlak is een vlak op de weg met schuine witte strepen. Je mag er niet overheen rijden. Het vlak verdrijft je naar de rijstrook ernaast. Zo stuurt het verkeer rustig naar een andere strook en houdt het ruimte vrij.
Je ziet een verdrijvingsvlak vooral:
- waar een rijstrook ophoudt. Het vlak stuurt je naar de rijstrook ernaast. Zie rijbaan, rijstrook en weg.
- waar een opstelstrook begint, bijvoorbeeld een strook om linksaf te slaan.
- bij splitsingen en samenvoegingen, zoals bij een afrit of oprit. Vaak samen met een puntstuk.
Wat is een puntstuk?
Een puntstuk is een wit vlak in de vorm van een punt, op de plek waar wegen of rijstroken uit elkaar gaan of samenkomen. Je ziet het bijvoorbeeld bij een afrit van de snelweg, tussen de doorgaande weg en de afrit.
Voor een puntstuk geldt dezelfde regel als voor een verdrijvingsvlak: je mag het niet gebruiken (RVV 1990 artikel 77). Kleine witte driehoekjes dwars over je rijstrook zijn iets anders: dat zijn haaientanden. Daar geef je voorrang.
Regels: wat mag niet bij een verdrijvingsvlak?
Een verdrijvingsvlak en een puntstuk mag je niet gebruiken. Dus:
- niet overheen rijden, ook niet met twee wielen of een klein stukje;
- niet op stilstaan, ook niet even om te wachten;
- niet op parkeren.
Ook niet als je te laat bent
- Te laat om in te voegen? Ga niet over de schuine strepen. Wat je dan wel doet, lees je bij invoegen en uitvoegen.
- Afrit bijna gemist? Ook dan niet. Zie afslag gemist.
- Ambulance achter je? Ook dan ga je niet op het verdrijvingsvlak. Hoe je wel ruimte maakt, staat bij voorrangsvoertuigen.
Wanneer mag je een verdrijvingsvlak gebruiken?
Alleen in twee gevallen:
- Een open spitsstrook. Loopt een open spitsstrook over het vlak? Dan volg je de spitsstrook, ook over de schuine strepen. Is de spitsstrook dicht, dan mag het niet. Zie de spitsstrook.
- Een bus op zijn busbaan of busstrook. Loopt de busbaan over een splitsing of samenvoeging? Dan mag de bus over het vlak. Jij met je auto niet.
Animatie
Zo rijd je langs een verdrijvingsvlak
Kijk mee: de lesauto neemt de afrit op de snelweg. Zo zie je wat wel en niet mag bij een verdrijvingsvlak.
Je wilt de afrit nemen. Geef op tijd richting aan en ga naar de uitvoegstrook.
Boete voor een verdrijvingsvlak of puntstuk
Rijd je over een verdrijvingsvlak, dan is de boete in 2026 € 320 (feitcode R618). Voor een puntstuk is het ook € 320 (feitcode R618a). Daar komt € 9 administratiekosten bij. Wat een doorgetrokken streep kost, lees je bij de doorgetrokken streep.
Zigzagstreep: alleen een waarschuwing
Zigzagstrepen op de weg betekenen: pas op, hier is gevaar. Rij langzamer en let extra goed op. Je ziet ze vóór een gevaarlijk kruispunt of een obstakel, vaak bij een druk kruispunt met een fietspad.
Een zigzagstreep verbiedt niets. Hij geeft ook niemand voorrang: wie voorgaat, zie je aan de borden en haaientanden.
In het Verenigd Koninkrijk mag je bij zigzaglijnen bij een zebrapad niet stilstaan. In Nederland betekent zigzag dat niet. Of je mag stilstaan, hangt hier af van andere regels. Zo sta je niet stil op een zebrapad of binnen 5 meter ervan.
CBR-valkuilen voor verdrijvingsvlakken en zigzagstrepen
❌ Fout: Afrit bijna gemist? ✅ Goed: Niet over het vlak sturen. Rijd door.
❌ Fout: Even stilstaan op het vlak? ✅ Goed: Mag niet, ook niet kort.
❌ Fout: Spitsstrook over het vlak? ✅ Goed: Alleen volgen als die open is.
❌ Fout: Zigzag? ✅ Goed: Geen stilstaanverbod en geen voorrang. Alleen: let op.
Oefenen zoals op het examen
Voorbeeldvragen zoals op het CBR-examen
Echte vragen uit de Theorio-app. Soortgelijke vragen kun je verwachten op je CBR-examen.
Vraag 1 van 4
Waar waarschuwt deze wegmarkering voor?
Klik op het antwoord dat jij goed vindt.
Je mist bijna de afrit. Mag je nog over het witte puntstuk naar de afrit rijden?
Klik op het antwoord dat jij goed vindt.
De rijstrook rechts van de lesauto houdt op bij het verdrijvingsvlak. Een bestuurder op die strook is te laat met invoegen. Mag hij over de schuine strepen rijden?
Klik op het antwoord dat jij goed vindt.
Mag je op een verdrijvingsvlak stilstaan, bijvoorbeeld om even te wachten?
Klik op het antwoord dat jij goed vindt.
Antwoorden en uitleg bij de voorbeeldvragen
Vraag 1: Waar waarschuwt deze wegmarkering voor?
Juiste antwoord: Gevaarlijke situatie
Deze wegmarkering heeft een opvallende vorm, vergelijkbaar met een tornado 🌪️ of bliksemschicht ⚡️, en duidt op een gevaarlijke situatie verderop. Het geeft aan dat extra voorzichtigheid geboden is.
Vraag 2: Je mist bijna de afrit. Mag je nog over het witte puntstuk naar de afrit rijden?
Juiste antwoord: Nee, je rijdt door naar de volgende afrit
Een puntstuk mag je niet gebruiken, net als een verdrijvingsvlak (RVV 1990 artikel 77). Mis je de afrit, rijd dan door naar de volgende.
Vraag 3: De rijstrook rechts van de lesauto houdt op bij het verdrijvingsvlak. Een bestuurder op die strook is te laat met invoegen. Mag hij over de schuine strepen rijden?
Juiste antwoord: Nee, hij remt rustig af en wacht op een gat
Over een verdrijvingsvlak rijden mag niet, ook niet als je te laat bent. Lukt invoegen niet, rem dan rustig af en wacht op een gat.
Vraag 4: Mag je op een verdrijvingsvlak stilstaan, bijvoorbeeld om even te wachten?
Juiste antwoord: Nee, je mag er niet op rijden en niet op stilstaan
Een verdrijvingsvlak is geen rijstrook en geen wachtplek. Je mag er niet overheen rijden, niet op stilstaan en niet op parkeren.
FAQ
Veelgestelde vragen
Korte antwoorden op vragen die vaak terugkomen bij dit onderwerp.
Mag je over een verdrijvingsvlak rijden?
Normaal niet: een verdrijvingsvlak is geen rijstrook of wachtplaats en een gemiste afrit is geen uitzondering. Artikel 77 kent specifieke uitzonderingen bij het volgen van een open spitsstrook of een rechtmatig gebruikte busbaan/busstrook waar die een splitsing of samenvoeging passeert. Dat geeft jouw auto geen algemene toestemming om een vlak te gebruiken.
Wat betekent een zigzagstreep op de weg?
Een zigzagstreep waarschuwt voor een gevaarlijke situatie, zoals een druk kruispunt met een fietspad of een obstakel. Hij verbiedt niets, maar je rijdt langzamer en let extra goed op.
Wat is een puntstuk?
Een vaak wit, puntvormig vlak op het wegdek waar wegen, rijstroken of rijbanen splitsen of samenkomen, bijvoorbeeld bij een snelwegafrit. Je gebruikt het normaal niet om te rijden, stoppen of parkeren. Artikel 77 heeft specifieke route-uitzonderingen voor het volgen van een open spitsstrook of een rechtmatig gebruikte busbaan/busstrook bij zo’n splitsing of samenvoeging.
Hoe hoog is de boete voor rijden over een verdrijvingsvlak?
In 2026 € 320 (feitcode R618), plus € 9 administratiekosten. Voor een puntstuk is het bedrag hetzelfde.
Mag je stilstaan op een verdrijvingsvlak?
Gebruik een verdrijvingsvlak niet als gewone wacht- of parkeerplek. Een gemiste afrit of even iemand afzetten is geen uitzondering. De specifieke wettelijke route-uitzonderingen voor open spitsstroken of rechtmatig busstrookgebruik geven geen algemene toestemming om daar vrijwillig te stoppen of parkeren.
Klaar om te oefenen?
Test je kennis van Wegmarkeringen met 30 oefenvragen in de app.
Gratis proefexamen · geen account nodig
Je eerste quiz is gratis en zonder account. Daarna vanaf €34,99 voor 90 dagen toegang.