Bij een eindigende rijstrook stem je snelheid af en voeg je één voor één in op de doorgaande strook. Volg de borden en geef elkaar ruimte. Bij druk verkeer benut je de beschikbare stroken tot de aangegeven samenvoeging; bij doorstromend verkeer kan een eerdere ruime mogelijkheid passend zijn. De wisselaar laat het overige verkeer voorgaan en mag geen gat afdwingen.

Wat betekent een pijl met een blokje op de weg?

De markering helpt de bedoelde afslag onderscheiden van een tussengelegen weg of rijbaan. In het getoonde soort voorbeeld neem je de tweede weg in de richting van de pijl en niet de eerste, bijvoorbeeld om niet tegen een eenrichtingsweg in te rijden. Lees ook de borden en de feitelijke weggeleiding; tel niet blind iedere aansluiting.

Op welke rijstroken mag een vrachtwagen rijden op de snelweg?

Op een autosnelweg met drie of meer rijstroken in dezelfde richting gebruiken vrachtauto’s normaal alleen de twee rechterrijstroken. Bij voorsorteren geldt een uitzondering. Een afzonderlijk voertuiggebonden bord kan gebruik verder beperken. Dezelfde tweestrokenregel geldt voor combinaties langer dan 7 meter.

Wat is het verschil tussen een rijbaan en een rijstrook?

Een rijstrook is een gemarkeerd gedeelte van de rijbaan dat breed genoeg is voor een rij motorvoertuigen op meer dan twee wielen. Een rijbaan is het voor rijdende voertuigen bestemde wegdeel, zonder aparte fiets- en fiets/bromfietspaden. Zij kan meerdere stroken én verkeer in één of twee richtingen hebben. Op een autosnelweg heeft iedere richting meestal een eigen rijbaan.

Wat is een plusstrook?

Een extra, vaak smallere rijstrook aan de linkerkant die tijdelijk kan worden opengesteld om meer capaciteit te bieden. Openstelling hangt af van drukte en veiligheid, niet uitsluitend van een vaste spitsklok. Volg de werkelijke signalering: groen is open, rood kruis gesloten. De regel zoveel mogelijk rechts blijft gelden.

Wat is het verschil tussen een busbaan en een busstrook?

Een busbaan is een aparte rijbaan; een busstrook is met strepen afgescheiden op de gewone rijbaan. BUS en LIJNBUS geven verschillende toegestane categorieën aan: BUS voor lijnbussen, andere autobussen en trams; LIJNBUS voor lijnbussen en trams. Met een gewone auto gebruik je ze niet, tenzij een toepasselijke uitzondering of ontheffing geldt. Ook borden kunnen de reservering bepalen.

Onderdeel 3 van 7 van Wegmarkeringen

Rijbaan, rijstrook en weg

Rijstrook, rijbaan en weg zijn niet hetzelfde. Zo zie je het verschil, kies je de juiste rijstrook en weet je wat spits- en plusstroken zijn.

Geschreven door Chris Prosman Gecontroleerd door Dirk van Zuijlen

Bijgewerkt 21 oktober 2026 Gecontroleerd op 26 oktober 2026 8 min leestijd

Auto theorie oefenen

Gratis proefexamen · geen account nodig

Bovenaanzicht van een kruispunt met witte wegmarkering en haaientanden

Op deze pagina Rijbaan, rijstrook en weg

Oefen in de app

Dyslexie-vriendelijk

Samenvatten met AI

ChatGPT Google AI Mode Claude

Rijbaan, rijstrook en weg zijn niet hetzelfde. Een rijstrook is één strook voor één rij auto's. Een rijbaan is het deel van de weg waar voertuigen rijden, vaak met meerdere rijstroken. De weg is alles samen, ook de bermen en fietspaden. Op elke weg houd je zoveel mogelijk rechts.

Rijbaan, rijstrook, weg en vluchtstrook: wat zijn de verschillen?

Het verschil tussen rijbaan en rijstrook: een rijbaan bestaat uit één of meer rijstroken. Zo zitten de delen van de weg in elkaar:

Wat is een rijstrook? Een deel van de rijbaan dat met strepen is aangegeven. Er past één rij auto's op.
Wat is een rijbaan? Het deel van de weg voor rijdende voertuigen. Fietspaden horen er niet bij. Op een rijbaan kan verkeer in één of twee richtingen rijden. Op een snelweg heeft elke richting een eigen rijbaan.
Weg: het geheel. Dus de rijbanen, maar ook de vluchtstrook, de bermen en de fietspaden langs de rijbaan.
Vluchtstrook: de strook rechts naast de doorgetrokken streep. Dit is geen gewone rijstrook. Je gebruikt hem alleen in nood, bijvoorbeeld bij pech.

Snelweg met de rijstroken aangeduid als A, de rijbaan als B en de hele weg inclusief vluchtstrook als C — A = de losse rijstroken, B = de rijbaan, C = de weg. De strook rechts van de doorgetrokken streep is de vluchtstrook.

Busbaan of busstrook?

BUS of LIJNBUS reserveert het wegdeel voor de toegestane categorieën. Een gewone auto mag er niet zomaar rijden, ook niet als er geen bus is.

Mag je op de busstrook rijden? Nee, met een gewone auto niet. Op allebei staat BUS of LIJNBUS op de weg. Het verschil zit in waar ze liggen:

Busbaan: een eigen rijbaan, los van de rijbaan voor het andere verkeer.
Busstrook: een strook óp de gewone rijbaan, met een streep ertussen.

Bij BUS mogen lijnbussen, andere bussen en trams erop. Bij LIJNBUS alleen lijnbussen en trams. Een bord kan hetzelfde zeggen, zoals Bord F13: rond blauw bord met een witte bus, alleen voor lijnbussen bord F13. Wat je doet als er een ambulance achter je rijdt, lees je bij voorrangsvoertuigen.

Op welke rijstrook rij je?

Snelweg met drie rijstroken: de lesauto rijdt alleen op de linkerrijstrook, de rechter rijstroken zijn leeg

❌ Fout: links blijven rijden terwijl de rijstroken rechts van je vrij zijn.

Snelweg met drie rijstroken: de lesauto rijdt op de rechterrijstrook

✅ Goed: je rijdt op de rechterrijstrook. Alleen om in te halen ga je naar links.

Op alle wegen houd je zoveel mogelijk rechts. Dat geldt op de snelweg, in de stad en op een woonerf.

Op de snelweg rij je dus op de rechterrijstrook.
Inhalen doe je links. Daarna ga je zo snel mogelijk terug naar rechts.
Zonder reden links blijven rijden is verboden. Je kunt er een boete voor krijgen.
Liggen er doorgetrokken strepen tussen de rijstroken? Dan blijf je op je eigen rijstrook tot de streep weer onderbroken is.

Op een snelweg met drie of meer rijstroken mogen vrachtauto's alleen op de twee rechter rijstroken. Dat geldt ook voor een auto met aanhanger die samen langer is dan 7 meter. Zie rijden met een aanhanger.

In de file hoef je niet meer rechts te houden. Staat het verkeer vast, dan mag je de file ook rechts voorbijrijden (RVV 1990 artikel 13). Wanneer rechts inhalen verder mag, lees je bij regels voor inhalen.

De juiste rijstrook op de snelweg

Kies de meest rechtse van de rijstroken die jouw kant op gaan. Welke dat zijn, zie je op de blauwe borden boven en langs de weg. Hoe je dat stap voor stap doet, lees je bij voorsorteren.

Van rijstrook wisselen

Van rijstrook wisselen doe je pas als je zeker weet dat het veilig is. Het verkeer op de andere rijstrook gaat voor. Hoe inhalen werkt en wanneer het links of rechts mag, staat bij regels voor inhalen.

Zo wissel je veilig van rijstrook

De lesauto is een rijstrook naar links opgeschoven, zodat de zwarte auto en de vrachtwagen op de invoegstrook ruimte hebben om in te voegen — Hier schuift de lesauto op naar links. Zo krijgen de auto en de vrachtwagen op de invoegstrook ruimte om in te voegen. Eerst spiegels en dode hoek, dan richting aangeven en rustig opschuiven.

Kijk in je spiegels. Eerst de binnenspiegel, dan de buitenspiegel aan de kant waar je heen wilt.
Kijk in je dode hoek. Kijk kort over je schouder. Meer bij spiegels en dode hoek.
Is er plek? Geef richting aan. Dan weet het verkeer wat je gaat doen.
Kijk nog één keer. Komt er iemand snel aan?
Stuur rustig naar de andere rijstrook en pas je snelheid aan.
Eén rijstrook tegelijk. Moet je nog een strook verder? Doe de stappen dan opnieuw.
Richtingaanwijzer uit zodra je op je nieuwe rijstrook rijdt.

Ritsen

Houdt je rijstrook op? Dan voeg je in op de rijstrook ernaast. Dat heet ritsen. Rijd je zelf op de doorgaande strook, geef dan ruimte en rijd niemand klem.

Bovenaanzicht van een snelweg waar de linkerrijstrook ophoudt: een blauwe auto voegt aan het eind in, in het gat vóór de lesauto — Ritsen van bovenaf gezien: de linkerrijstrook houdt op. De blauwe auto rijdt door tot het eind en voegt dan in. De lesauto houdt een gat vrij, zodat dat kan.

Waar je precies ritst en wat je doet als je te laat bent, lees je bij invoegen en uitvoegen.

Spitsstrook en plusstrook

Op drukke snelwegen gaat in de spits soms een extra rijstrook open:

Spitsstrook: ligt rechts. Het is de vluchtstrook, die dan als rijstrook wordt gebruikt.
Plusstrook: ligt links. Het is een extra strook, omdat de andere rijstroken smaller zijn gemaakt.
Open of dicht? Een groene pijl boven de strook: open. Een rood kruis: dicht.
Is de spitsstrook open? Dan is het een gewone rijstrook en gebruik je hem ook. Je houdt zoveel mogelijk rechts, dus je rijdt op de open spitsstrook als je niet inhaalt.

Matrixborden met groene pijlen boven de rijstroken van een snelweg; de pijl boven de rechter strook is omcirkeld, langs de weg staat een bord met drie pijlen — Groene pijl boven de rechter strook: de spitsstrook is open. Rijd er dan op, want je houdt zoveel mogelijk rechts.

Welke snelheid er geldt en welke borden erbij horen, lees je bij de spitsstrook.

Rijstrook gesloten of einde rijstrook

Een rijstrook is gesloten als er een rood kruis boven brandt. Je mag die strook dan niet gebruiken. Zulke borden boven de weg heten matrixborden. Een teken voor jouw rijstrook op een matrixbord volg je, ook als de blauwe borden iets anders laten zien.

Matrixborden boven de rijstroken met een schuine pijl en een rood kruis.

Wat het verschil is tussen een schuine pijl en een rood kruis, lees je bij matrixborden.

Boete voor een gesloten rijstrook

Rood kruis boven de rijstrook: deze strook is dicht. Ga op tijd en rustig naar een andere strook.

Rijd je onder een rood kruis door, of zonder noodzaak over de vluchtstrook? Daar staat geen vast boetebedrag voor: het zijn strafbare feiten en de officier van justitie bepaalt de straf (ANWB, boetebedragen 2026). De boete komt dus van het Openbaar Ministerie, niet van het CJIB. Een gesloten spitsstrook rechts is gewoon de vluchtstrook. Bron: OM Boetebase.

Einde rijstrook: bord L5

Houdt je rijstrook op, dan zie je dat op tijd aankomen:

Bord L5 (einde rijstrook): de pijlen laten zien welke rijstrook ophoudt en naar welke strook je moet.
Schuine pijlen op de weg (verdrijfpijlen) wijzen je naar de rijstrook ernaast.
Een verdrijvingsvlak (schuine witte strepen) aan het eind van de strook: daar rijd je niet overheen. Zie verdrijvingsvlak.

De linkerrijstrook houdt op: twee witte schuine pijlen op de weg wijzen naar rechts, daarna een verdrijvingsvlak met schuine witte strepen — Eerst de verdrijfpijlen: ze wijzen je naar de rijstrook rechts. Daarna het verdrijvingsvlak met schuine strepen. Daar is de strook op en daar rijd je niet overheen.

Borden die iets over rijstroken zeggen

Boven en langs de weg staan borden met pijlen. Die laten zien wat er met de rijstroken gebeurt. Let op de richting van de pijlen:

Samenvoeging: een pijl wijst naar de andere pijlen toe. Een rijstrook houdt op.
Splitsing: een pijl wijst van de andere pijlen af. De rijstroken gaan uit elkaar.
Taps toelopende aansluiting: alle pijlen wijzen dezelfde kant op en de middelste lijkt op een schuine T. Twee stromen verkeer komen samen. Kijk naar de strepen op de weg of jouw strook doorgaat.

Twee rijstrookborden naast elkaar: links een samenvoeging, rechts een splitsing — Wijst de pijl naar de andere toe, dan is het een samenvoeging. Wijst hij ervan af, dan is het een splitsing.

Rijstrookbord met drie pijlen dezelfde kant op, waarvan de middelste op een schuine T lijkt — De schuine T in het midden: een taps toelopende aansluiting van drie rijstroken.

Bovenaanzicht van een taps toelopende aansluiting: de linkerstrook van de toerit loopt dood op de hoofdrijbaan, de rechterstrook loopt door als derde rijstrook — Zo ziet dat er van bovenaf uit. Jouw linkerstrook loopt taps dood: de blauwe auto voegt in op de rijstrook links ervan. Jouw rechterstrook loopt door als extra rijstrook: de lesauto rijdt gewoon door.

Het witte onderbord eronder

Onder zo'n bord hangt vaak een wit onderbord. Daarvoor geldt een vaste regel:

Staan er twee pijlen op? Dan geldt het bord nu, over die afstand.
Staat er alleen een afstand op? Dan geldt het bord pas na die afstand.

Een bord met "1,3 km" en twee pijlen betekent dus: de komende 1,3 kilometer zijn er twee rijstroken. Daarna verandert er iets, meestal één rijstrook minder.

	Met pijlen: de 90 geldt vanaf het bord, over een lengte van 1,5 km.
	Zonder pijlen: de 90 begint pas 1,5 km na het bord.

Pijlen op de rijstrook

Pijlen op de weg laten zien welke kant je vanaf die rijstrook op kunt. Een pijl met een blokje wijst de tweede weg in die richting aan, niet de eerste. Hoe je met die pijlen voorsorteert, lees je bij voorsorteren.

Een pijl met een blokje: hier is de tweede weg bedoeld, niet de eerste.

CBR-valkuilen voor rijbaan en rijstrook

Snelweg met letters bij een rijstrook, de rijbaan en de weg

❌ Fout: Rijbaan en rijstrook zijn hetzelfde? ✅ Goed: Nee. Een rijbaan kan meerdere rijstroken hebben.

Rood kruis boven de rechter strook: die strook is dicht, de lesauto rijdt ernaast

❌ Fout: Spitsstrook zonder groene pijl? ✅ Goed: Dicht. Het is dan de vluchtstrook.

File op de linker rijstroken, de lesauto rijdt rechts langs de stilstaande file

❌ Fout: Rechts houden in de file? ✅ Goed: Hoeft niet als het verkeer vaststaat.

Bord 90 met een onderbord met alleen een afstand: het bord geldt pas na die afstand

❌ Fout: Onderbord met alleen een afstand? ✅ Goed: Het bord geldt pas na die afstand.

Lesauto rijdt naast een lege busstrook met LIJNBUS op de weg

❌ Fout: Lege busstrook? ✅ Goed: Ook dan rijd je er niet op.

Rijbaan, rijstrook en weg