Onderdeel 1 van 5 van Milieubewust Rijden & Pech
Toerental en schakelen
Leer examengericht hoe je met lage toeren en op tijd opschakelen zuiniger rijdt en minder brandstof verbruikt.
Geschreven door Chris Prosman Gecontroleerd door Dirk van Zuijlen
Bijgewerkt Gecontroleerd op 4 min leestijd
Gratis proefexamen · geen account nodig
Schakel op tijd naar een hogere versnelling. Lage toeren zijn zuinig. Voor het CBR-examen leer je: schakel op bij ongeveer 2000 tot 2500 toeren. Dat is een richtlijn, geen wet.
Wanneer moet je schakelen met de auto?
Schakel op naar een hogere versnelling bij ongeveer 2000 tot 2500 toeren. Dat is het antwoord op het CBR-examen. Eerder opschakelen, bijvoorbeeld bij 1800 toeren, mag ook en is ook zuinig. Voorwaarde: de motor blijft soepel lopen.
Wacht niet tot de motor hoge toeren maakt. Hoge toeren kosten meer brandstof en geven meer CO₂-uitstoot. Gaat de motor trillen of heeft hij te weinig kracht, bijvoorbeeld op een helling? Dan schakel je juist terug.
Wat laat de toerenteller zien?
De toerenteller laat zien hoe snel de motor draait, in omwentelingen per minuut. Een 2 op de teller betekent 2000 toeren. Dat is iets anders dan je snelheid. In een lage versnelling kun je veel toeren maken en toch langzaam rijden. Vergelijk het met fietsen in een lichte versnelling: je trapt snel rond, maar je komt langzaam vooruit.
Welke versnelling bij welke snelheid?
Er is geen vaste tabel die voor elke auto klopt. De regel is: kies de hoogste versnelling waarin de motor nog soepel loopt. Rijd je 80 km/u in een auto met vijf versnellingen? Dan is dat meestal de vijfde. Op het examen is dat ook het antwoord.
Deze tabel is een globale richtlijn voor een auto met vijf versnellingen. Elke auto is anders, dus kijk ook naar je toerenteller.
| Snelheid | Versnelling |
|---|---|
| Wegrijden | 1e |
| Ongeveer 10 tot 30 km/u | 2e |
| Ongeveer 30 tot 40 km/u | 3e |
| Ongeveer 40 tot 60 km/u, zoals 50 km/u in de bebouwde kom | 4e (soms al de 5e) |
| Ongeveer 60 km/u en sneller, zoals 80 km/u buiten de bebouwde kom | 5e (of de 6e als je auto die heeft) |
Heeft je auto een schakelindicator op het dashboard? Die laat zien wanneer je beter kunt op- of terugschakelen. Een automaat kiest zelf de versnelling.
Wanneer schakelen met 5 of 6 versnellingen?
Bij 5 en bij 6 versnellingen werkt het hetzelfde: schakel op bij ongeveer 2000 tot 2500 toeren. Met een zesde versnelling rijd je bij hoge snelheid met nog lagere toeren. Gebruik hem alleen als de motor dan nog soepel loopt.
Hoge of lage versnelling: wat is zuiniger?
Toeren laag, versnelling hoog: dat wil je. Een hoge versnelling is zuiniger. Bij dezelfde snelheid draait de motor dan langzamer. Minder toeren betekent minder brandstof en minder uitstoot. Daarom schakel je vroeg op en rijd je niet lang door in een lage versnelling.
Ezelsbruggetje voor schakelen
Lage toeren = hoge versnelling = zuinig. Twijfel je op het examen? Dan is het zuinige antwoord bijna altijd: eerder opschakelen.
Terugschakelen met de auto: wanneer doe je dat?
Je schakelt terug als de motor te weinig kracht heeft. Bijvoorbeeld als hij gaat trillen, op een helling of als je weer wilt optrekken. Rem eerst af tot de snelheid die je wilt. Kies dan de versnelling die daarbij past.
Rood licht of file in zicht: uitrollen in je versnelling
Zie je ver vooruit een rood licht of een file? Laat dan op tijd het gas los. Laat de auto uitrollen in de versnelling waarin je rijdt, ook als dat de vijfde is. Trap de koppeling niet in en zet de auto niet in z’n vrij. Veel moderne motoren stoppen dan de brandstoftoevoer, zolang de toeren hoog genoeg zijn. Rem wel als dat nodig is om veilig te stoppen.
Zuinig rijden met een automaat
Een automaat kiest zelf de versnelling. Jij helpt door rustig gas te geven, ver vooruit te kijken en op tijd het gas los te laten. Een elektrische auto heeft meestal geen versnellingen om te kiezen. Meer tips lees je bij brandstofverbruik verlagen.
Toeren en schakelen · Motor uitschakelen · Brandstofverbruik verlagen · Pech onderweg · Eerste hulp bij een ongeval
Oefenen zoals op het examen
Voorbeeldvragen zoals op het CBR-examen
Echte vragen uit de Theorio-app. Soortgelijke vragen kun je verwachten op je CBR-examen.
Vraag 1 van 6
Wanneer kun je het beste doorschakelen?
Klik op het antwoord dat jij goed vindt.
Je rijdt 80 km/u. Ga je in de 4e of de 5e versnelling rijden?
Klik op het antwoord dat jij goed vindt.
In situatie A rijd je met lage toeren, in situatie B met hoge toeren. Het toerental geeft aan hoe vaak de motor ronddraait per minuut: hoe hoger het toerental, hoe harder de motor moet werken
In welke situatie is het brandstofverbruik hoger?
Klik op het antwoord dat jij goed vindt.
Het toerental laat zien hoe vaak de motor ronddraait per minuut. In een lage versnelling maakt de motor veel toeren, in een hogere versnelling juist minder. Daarom zorgt op tijd opschakelen voor een lager toerental en zuiniger rijden. Je kunt dit vergelijken met fietsen: als je in een lage versnelling hard trapt, maak je veel trapomwentelingen (toeren) maar kom je langzaam vooruit. Schakel je naar een hogere versnelling, dan trap je rustiger met minder omwentelingen (toeren) terwijl je sneller en efficiënter rijdt. Onthoud: rijd met lage toeren door op tijd naar een hogere versnelling te schakelen.
Hoe kun je het aantal toeren verminderen?
Klik op het antwoord dat jij goed vindt.
Hoe kun je het brandstofverbruik verlagen?
Klik op het antwoord dat jij goed vindt.
Je nadert een verkeerslicht in de 5de versnelling en je moet stoppen. Wat doe je?
Klik op het antwoord dat jij goed vindt.
Antwoorden en uitleg bij de voorbeeldvragen
Vraag 1: Wanneer kun je het beste doorschakelen?
Juiste antwoord: Situatie A
Situatie A geeft 2.000 toeren aan en Situatie B 3.000 toeren. Voor een milieubewuste rijstijl schakel je bij een benzinemotor al op tussen de 2.000 en 2.500 toeren. Situatie A is dus het juiste moment. 📈
Vraag 2: Je rijdt 80 km/u. Ga je in de 4e of de 5e versnelling rijden?
Juiste antwoord: 5e versnelling
Volgens Het Nieuwe Rijden schakel je vroeg op, meestal tussen de 2.000 en 2.500 toeren. Bij 80 km/u rijdt de auto in de 5e versnelling rustiger en zuiniger dan in de 4e. Dit is beter voor het milieu en je portemonnee. 🍃
Vraag 3: In welke situatie is het brandstofverbruik hoger?
Juiste antwoord: Situatie B, hoge toeren
Bij situatie B draai je hoge toeren, waardoor de motor zwaarder belast wordt, meer toeren draait, en meer brandstof verbruikt. 🔥 Vermijd onnodig hoog toerental.
Vraag 4: Hoe kun je het aantal toeren verminderen?
Juiste antwoord: Door te schakelen naar een hogere versnelling
Door op tijd naar een hogere versnelling te schakelen, draait de motor minder toeren en verbruik je minder brandstof. ⚙️ Lage toeren door een hoge versnelling.
Vraag 5: Hoe kun je het brandstofverbruik verlagen?
Juiste antwoord: Door te schakelen naar een hogere versnelling
Door door te schakelen naar een hogere versnelling op het juiste moment, verlaag je het toerental en bespaar je brandstof. 💡 Lage toeren door een hoge versnelling.
Vraag 6: Je nadert een verkeerslicht in de 5de versnelling en je moet stoppen. Wat doe je?
Juiste antwoord: Gas loslaten en in de 5de versnelling uitrollen
Laat op tijd je gas los en laat de auto in de versnelling uitrollen. Hierdoor wordt de brandstoftoevoer onderbroken (je rijdt 'gratis'). Pas als het toerental te laag wordt stationair, trap je de koppeling in of schakel je terug. Dit is de meest energiezuinige manier. 🚦
FAQ
Veelgestelde vragen
Korte antwoorden op vragen die vaak terugkomen bij dit onderwerp.
Bij hoeveel toeren schakel je op?
2.000–2.500 toeren is een gebruikelijke lesrichtlijn voor zuinig opschakelen, geen verplichte ondergrens. Eerder kan passend zijn als de motor soepel loopt. Volg de schakelindicatie en handleiding en houd rekening met belasting, helling en benodigde trekkracht. Laat de motor niet zwoegen in een te hoge versnelling.
In welke versnelling rijd je 80 km/u?
Kies een passende hoge versnelling waarin de motor soepel loopt en voldoende trekkracht heeft. Bij veel auto’s kan dat de vijfde zijn, maar er is geen vaste versnelling voor iedere auto bij 80 km/u. Volg de schakelindicatie en handleiding; bij belasting of een helling kan een lagere versnelling nodig zijn.
Klaar om te oefenen?
Test je kennis van Milieubewust Rijden & Pech met 60 oefenvragen in de app.
Gratis proefexamen · geen account nodig
Je eerste quiz is gratis en zonder account. Daarna vanaf €34,99 voor 90 dagen toegang.