Een slachtoffer helpen

Eerste hulp bij ongelukken: wat doe je als eerste?

Eerst je eigen veiligheid. Zet je auto veilig neer, zet je alarmlichten aan en ga achter de vangrail staan. Let op rijdend verkeer, rook en brand. Pas als jij veilig bent, help je anderen.

1. Bel 112 of laat iemand bellen. Zet de telefoon op de luidspreker en volg de aanwijzingen. Zeg waar je bent, wat er is gebeurd en hoeveel gewonden er zijn.
2. Laat het slachtoffer liggen. Zeg dat hij niet moet bewegen: er kan letsel zijn dat je niet ziet.
3. Verplaats de auto’s niet bij een ernstig ongeval. Waar ze staan, laat zien wat er is gebeurd.
4. Stel het slachtoffer gerust en houd hem warm.
5. Geef geen eten of drinken. Dat kan verslikken veroorzaken en de behandeling lastiger maken.

Wanneer haal je iemand uit de auto? De rautekgreep

Alleen bij direct gevaar, zoals brand of rook. Of als je iemand anders niet kunt helpen, bijvoorbeeld bij reanimatie. Help een slachtoffer ook niet overeind. Moet iemand toch weg, dan gebruiken ehbo’ers de rautekgreep: je pakt het slachtoffer van achteren onder de oksels vast en trekt hem voorzichtig achteruit. Die greep leer je op een ehbo-cursus.

Hevig bloeden

Druk direct en stevig op de wond, bijvoorbeeld met een schone doek of een kledingstuk. Houd de druk vol tot de ambulance het overneemt. Trek een voorwerp dat in de wond zit er niet uit. Laat een ernstig gewond slachtoffer niet lopen. Zie ook Rode Kruis: bloeding.

Rug- of nekpijn na een botsing

Laat het slachtoffer zo stil mogelijk liggen of zitten en bel 112. Dat iemand nog kan praten, betekent niet dat er geen inwendig letsel is. Laat hem niet testen of hij kan lopen.

Wanneer leg je iemand in de stabiele zijligging?

Als een bewusteloos slachtoffer braakt of bloed in de mond heeft. Dan draai je hem op de zij, zodat hij niet stikt. Doe dit ook als je nekletsel vermoedt: ademen gaat voor. Steun daarbij het hoofd en de nek zo goed als je kunt.

Ademt een bewusteloos slachtoffer normaal en braakt hij niet? Dan laat je hem na een ongeval op de rug liggen. Houd de luchtweg vrij zoals de centralist van 112 uitlegt, en controleer steeds of hij nog normaal ademt. Het Rode Kruis noemt nog twee momenten voor de zijligging: als je het slachtoffer alleen moet laten, en bij een zwangere vrouw. Zie Rode Kruis: bewusteloos, ademt wel.

Mag je een motorhelm afzetten na een ongeval?

Nee, laat de helm op. Er kan nekletsel zijn. Klap wel het vizier open. Braakt het slachtoffer, of moet je reanimeren? Dan mag de helm wel af, het liefst met hulp van een tweede persoon. Volg de aanwijzingen van 112. Zie ook Rode Kruis: hoofdletsel.

Reanimeren: de stappen bij een volwassene

Reageert iemand niet en ademt hij niet normaal? Start dan direct met reanimeren. Twijfel je over de ademhaling? Start dan ook.

1. Spreek het slachtoffer aan en schud zacht aan de schouders.
2. Bel 112 met de telefoon op de luidspreker. Laat iemand een AED halen.
3. Kijk, luister en voel maximaal 10 seconden of hij normaal ademt. Af en toe naar lucht happen is geen normale ademhaling.
4. Geef 30 borstcompressies: druk het borstbeen 5 tot 6 centimeter in, 100 tot 120 keer per minuut.
5. Geef daarna 2 beademingen, als je dat kunt. Kun je dat niet, dan helpt de centralist je met alleen borstcompressies.
6. Ga zo door: 30 compressies, 2 beademingen. Stop pas als de ambulance zegt dat het mag.

Reanimeren met een AED

Een AED is een apparaat dat het hart een schok kan geven. Zet hem aan en doe wat hij zegt. Plak de elektroden op de blote borst. Raak het slachtoffer niet aan tijdens de analyse en de schok. Ga daarna direct verder met 30 borstcompressies. Komt het slachtoffer bij en ademt hij normaal? Laat de elektroden dan zitten. Bron: Rode Kruis: reanimatie.

Blikschade: wat doe je na een kleine aanrijding?

Alleen blikschade en niemand gewond? Regel het dan niet op de rijbaan of de vluchtstrook. Kunnen de auto’s nog veilig rijden? Ga dan samen naar een veilige plek, zoals een parkeerplaats of tankstation. Wissel daar je gegevens uit en vul samen het schadeformulier in. Hoe dat werkt, lees je bij het schadeformulier.

Rijd nooit zomaar door na een ongeval. Laat anderen niet zonder hulp achter. Bij ernstig letsel laat je de auto’s juist staan.

Auto te water: wat moet je doen?

Ga meteen naar buiten, zolang de auto nog drijft. Wacht niet tot hij zinkt.

1. Maak je gordel los.
2. Open meteen een zijruit. Een elektrisch raam kan in het begin nog werken.
3. Klim naar buiten en help kinderen en andere passagiers.
4. Bel 112 zodra je veilig buiten bent.

Probeer niet eerst de deur open te krijgen. Door de druk van het water gaat die moeilijk open, en dat kost kostbare tijd. Zie ook ANWB: auto te water.

Waar sla je de ruit in met een veiligheidshamer?

In de hoek van een zijruit. Daar breekt hij het makkelijkst. De voorruit breek je niet: die is gelaagd. Ook sommige nieuwe zijruiten zijn gelaagd. Kijk daarom vooraf hoe dat bij jouw auto zit. Onderaan de hamer zit een mesje om een vastzittende gordel door te snijden. Hang de hamer vast op een plek die je met je gordel om kunt pakken.